woensdag 5 oktober 2022

Dichtersbankje | Diana Abbink

 

De Gelderlander 01-10-22 | beeld Hulzer Willem | Pronsweide | Winterswijk

Uit de collectie Mellendijk (keuze dichter en gedicht) voorraad MellendijkDiana Abbink 👉

Hulzer Willem

Groot harte, scharpen blik 
der ging 'm neet völle mis.

Van de buurtschap, 't darp, 
de leu en eure geschiedenis.

Maor 't bunt ziene verkes 
dee nog altijd ons harte raakt.

En töt an den dag van vandage  
't laeven een betken mooier maakt.

                                        Diana Abbink 


dinsdag 26 juli 2022

Dichtersbankjes | Poesiabotanica

Foto: Bert Bevers | Kruidtuin | Antwerpen

Uit de collectie Mellendijk (keuze dichters en gedicht) voorraad Mannen van Bevers: Poesiabotanica 👉

donderdag 14 juli 2022

Dichtersbankje | Jack Weijkamp Lucy Legeland

Foto: Hans Mellendijk | Landgoed Anningahof | Zwolle

Uit de collectie Mellendijk (keuze dichter en gedicht) voorraad Mellendijk: Firma Weijland 👉

Lichtschommel

 

hen 

weerum

hen 

weerum

 

met de Veerman

van ’t licht

naor ’t duuster

en 

weerum

 

ach Veerman

nem ons met

aover de rivier

’t grieze lint

dat begint as ‘n kind

en zich stort in de zee

van aovergave en grinnikwals

 

en weerum

naor ’t duuster

samen op den 

lichtschommel

en hup!

daor gao’w weer

naor ’t licht

 

en vannacht dans ik

zo uutbundig

as ’t doolridder

zo uutdagend dansen

dat mien eigenste schim
mien pas weer zut

’s margens vrog in bed


donderdag 30 juni 2022

Dichtersbankje Armando

Foto: Peter Bevers | Kamp Vogelsang,  Ordensburg

Uit de collectie Mellendijk (keuze dichter en gedicht) voorraad Mannen van BeversArmando 👉

Opstand

Iemand is op de stalen tafel gaan staan,
heeft ongeduldig gesproken,
gepraat gepraat
en opnieuw gesproken.
Iemand zwaaide met een vlag.

De kelen hebben gezongen.

Er werd gezocht
naar de noodzaak van een leus,
die de duisternis beschrijft.

De opstand zal klagend onderweg zijn.


uit: 'Stemmen', 2013.


woensdag 15 juni 2022

Dichtersbankje | Hans Mellendijk

Foto: Hans Mellendijk | Hoofdstraat | Grolloo


Uit de collectie Mellendijk (keuze dichter en gedicht) voorraad Mellendijk: Hans Mellendijk 👉


Liepen

bi-j de dood van Cuby

"The sky is crying. Look at the tears, rolling down the street, ..."

in de elend gaon zitten
tienerträöne laoten liepen

't platteland, de heide
't hied, de melde lei d'r
opens ander bi-j

de harfst leerden wi-j
kennen en eeuweg
't verdreet

liepen, liep, lep, 'eleppen





woensdag 25 mei 2022

Dichtersbankje | de Omsmeders

 

Foto: Hans Mellendijk | De Krent | Hummelo

Uit de collectie Mellendijk (keuze gedicht en dichters) voorraad Mellendijk: De Omsmeders. 


De Enghuizer Dialogen | Dwaallust 👉 


vrijdag 6 mei 2022

Dichtersbankje Tom Lanoye

Foto: Bert Bevers | Westermarkt, Tilburg.

 Uit de collectie Mellendijk (keuze gedicht en dichter) voorraad Mannen van Bevers

Tom Lanoye  👉

Open en brood

Is 't om dat urenlang en bovenarmse kneden van
maagdelijk wit en toch naar bosgrond ruikend deeg?
Of door 't gekoter in zo'n roodgestookte oven?
Maar brood maakt mij zo geil en mals lijk boter.

Wie kan de versheid aan van het kadetje? Weerstaan:
de ruige ronding van de tijgerpistolet? Een bruine bol 
gaat onder meel en zonnepittenpuisten schuil — en
toch: zijn smaak maakt mij zo geil en wee lijk boter.

Ik ken een man, die wordt onwel alleen al van
de geur van zijn mastel. Een matrone, die huivert
om de blanke stengels naast haar minestrone. En
ik word van mijn stokbrood al zo ijl en geil lijk boter.

Zelfs als ik denk aan de horreur waarbij een kleintje
— zo'n rogge met rozijntjes! — op een plank gelegd
de kartels van een broodmes moet trotseren, dan
nog maakt mij dat lijden geil en zweterig lijk boter.

Ja, ik beken. Het breken met de hand, het machinale
snijden, al dat geweld maakt mij van langsom heter en
devoter: niets lijkt mij heiliger en groter dan een brood...
Waarom ben ik maar mens? Was ik niet beter boter?

maandag 25 april 2022

Dichtersbankje | Taras Shevchenko

Foto: © Bert Bevers | Station Tilburg Universiteit 


Uit de collctie Mellendijk (keuze dichter en gedicht) voorraad Mannen van BeversTaras Shevchenko 👉

Testament (Zapovit)

When I am dead, bury me
In my beloved Ukraine,
My tomb upon a grave mound high
Amid the spreading plain,
So that the fields, the boundless steppes,
The Dnieper's plunging shore
My eyes could see, my ears could hear
The mighty river roar.


When from Ukraine the Dnieper bears
Into the deep blue sea
The blood of foes ... then will I leave
These hills and fertile fields --
I'll leave them all and fly away
To the abode of God,
And then I'll pray .... But till that day
I nothing know of God.


Oh bury me, then rise ye up
And break your heavy chains
And water with the tyrants' blood
The freedom you have gained.
And in the great new family,
The family of the free,
With softly spoken, kindly word
Remember also me.

Taras Shevchenko
25 December 1845, Pereiaslav
Translated by John Weir, Toronto, 1961





maandag 11 april 2022

Dichtersbankje | Pierre Kemp

Foto: Bert Bevers | Ster der Zee | Sint-Idesbald

Uit de collectie Mellendijk (keuze dichter en gedicht) voorraad Mannen van Bevers: Pierre Kemp 👉 

De Bruid der Onbekende Zee.

 
Zij was een wezen wonderlijk herboren
 
Uit goudgroen water, waarin rossig schijn
 
Van onuitbluschbre lamp der ziel, heur haar
 
Een wildernis van schuim, waarin gevangen
 
Glans van de zon; haar taal was zacht geruisch,
 
Dat klaaglijk klonk in 't rijzen van de zon
 
- Alsof een stem van vuur haar iets verweet -;
 
Dat angstig zuchtte om lang vergaan geluk
 
Bij 't donker vloeien van alzwarten nacht;
 
Dat lieflijk smeekte in 't blauwende gedroom
 
Maanlicht op golven langs een woud aan zee,
 
Zóó dat de schaduw van 't geboomt viel op
 
't Betoovrend minnespel van schuim en licht.
 
 
 
Zij was de bruid der onbekende zee,
 
Die nergens lag in een der oceanen,

 
- Gelijk op 't aardrond een verloren land
 
Binnen een gordel bergen hemelhoog -,
 
Gedoemd door plotsen toovervloek, wijl zij
 
Om pracht van zee haar vroeger lief verstiet,
 
En deze uit haat haar dús geworden deed
 
Tot wondre bruid van onbekende zee,
 
Geschapen door eenzelfden toovervloek
 
Uit éénen wil in uur van hoogsten haat.
 
 
 
De doemer woonde aan 't strand waar de gedoemde
 
Leefde in de golven en uit 't water rees
 
Bij wislen der getijden, dag en nacht,
 
Regen en zonschijn of verhevelingen.
 
Dan speet hem 't vloeken in dat uur van haat.
 
Het leek of ze in haar doem nog schooner was,
 
Dan toen ze met hem ging door bloemlandouw,
 
Of speelde in 't rozen van geboren maan
 
Op luit een lied uit landen lang gelêen,
 
Waar tijd een gouden nevel over spon
 
Van immer schoonere mysteriën.
 
Hij wist hoe vaak, dat hij den vloek herriep
 
En treurde om 't noodlot, dat hem vloeken liet
 
En dan den vloek vervulde, doch geen macht
 
Hem gaf de wreede woorden te herroepen.
 
Toch kwam een tijd, dat ook die vloek verging,
 
Wijl die niet eeuwig was. Geheel verloren
 
In het verlangen naar dat oogenblik
 
Bleef hij in droom aan de onbekende zee,
 
Dacht hij haar, in de stond van ban-geheven,
 
Weer even schoon, als in dien tijd weleer.
 
Vervuld van medelijden eindeloos
 
Herinrend zich, hoe zij den zomer minde,
 
Had hij getijden in hun gang gestold
 
Toen 't zomer was en door zijn wonderwil
 
Groeide het nieuw geblaêr het oude weg,
 
Zóó dat de kust in eeuwgen zomer bleef;
 
En zwoelde hij de wateren dier zee,
 
Opdat zij door zijn vloek geen koude leed.
 
Zelfs schiep hij op de golven tuin van vreemd
 
Gebloei van alge en ander zeegewas,
 
Door hem gekruist in zijn geheimen gaard
 
Met orchidee en zeldzaam rozensoort.
 
En heel de pracht van dien droomvreemden tuin
 
Zond hij de golven over naar de plek,
 
Waar hij heur ziel zag, als goud-roze lamp,
 
Branden in 't goudgroen water van heur lijf,
 
Rijzen en dalen op beschuimden vloed.
 
 
 
In plotsen glans van blauwen zilverschijn,
 
Als weken wolken voor 't begeer der maan,
 
Zag hij haar weven 't haar van droomgroen schuim
 
Met de algen tot een wonderlijken krans,
 
Zooals geen geest vermag te vlechten uit
 
Zeldzame bloemen, zijïg gaasgeweef
 
Met netten van juweelen overspreid.
 
Begeerig naar het zingen harer ziel
 
Dwong hij de golven van het voorste plan
 
Tot slapen zonder droomen van geruisch....
 
Dan luisterend naar ver, waar 't flauw gegloei
 
Van lamp der ziel verscheen en weer verdween
 
In 't rhythmisch deinen van het golfbeweeg,
 
Klonk er een lied als uit verzaam geboren
 
Van klank uit zilveren bazuin en snaar
 
In tragen streek verwekt tot hoog begeer:
 
 
 
‘O, in uw haat hebt gij mij steeds begeerd
 
En in het rijzen van de roze maan
 
Hebt gij mijn spel gemist en rondgetuurd
 
Of een u goedgezinde geest den ban
 
Van toovervloek genomen had van mij....
 
En of ik soms van ver kwam door een beemd
 
Met bloemen overspreid en overstraald
 
Van lila licht der hooggerezen maan....
 
En roerde een vogel even in zijn nest,
 
Dan klopte uw hart snel, droomende mijn tred.
 
Wanneer ik naast u ging, was iedre bloem
 
Niet meer zoo mooi, als toen gij gingt alleen.
 
Zoo vleidet gij me en als ge uw armen om
 
Mijn middel sloot, dan loog uw mond zoo schoon:
 
“Dit is een onverbreekbre ring van Min!”
 
 
 
Herinner u, dien laatsten avond in
 
Het woud aan zee bij volle maan, toen wind
 
Mijn sluier joeg in wilden rozenstruik,
 
Hoe 't ragge weefsel scheurde in doorn en ik
 
Mijn hand bezeerde bij het snelle ontwarren
 
En 't witte gaas bedierf door vlek van bloed.
 
Toen ik het schuim met bloemen vergeleek,
 
Die, niet tevreden met hun stillen stand,
 
Vroegen als gunst om 't leven in te gaan,
 
Nu willoos dolen over 't woelig vlak
 
Der koele groene golven en wier zucht
 
Nu 't vroeger leven is, weer stille plant
 
Te zijn, te bloeien op vergeten plek.
 
Hoe ze begeerden naar 't verlaten land
 
En konden komen tot den versten boord
 
Waar water zich in vorm van baar bevindt...
 
Totdat de macht, die vrij hen dolen liet,
 
Hen van 't verlangde land weer reet terug
 
Tot ver in zee; hen weer begeeren deed
 
Tot versten zoom en weerom reet terug,
 
Zóó dat het leek me of die verlaten bloemen,
 
Gedoemd tot eeuwgen dool op waterwei,
 
Reikende handen hadden, weenende oogen,
 
Schreiende stemmen, smeekend in geruisch,
 
Begeerend naar 't geluk verloren eeuwig.
 
Ziet gij daar niet dien rooden bloedgen schijn?
 
Zeidet gij toen, als 'k even zweeg en keek.
 
En 'k zeide uw naam en toen: De geest der zee
 
Is eindloos wreed als meester van den vloek.
 
Die bloemen dáár, die eeuwge rust verloren,
 
Zij wilden - in hun groot vergeefsch begeer
 
Naar de verlossing - grijpen 't klein gestruik
 
Dat loten nijgt in zee en zie het groen
 
Kristallen zwaard van geest der zee sneed af
 
Den arm, die hulp zocht bij den zwakken twijg.
 
Toen lachtet gij; dan zijn wij neergedaald
 
Tot aan den zoom der zee en in de struiken
 
Vonden wij witte plantenwarsels veel,
 
Handengelijk, gekapt van armen, rood
 
Het rottend eind van 't vlies der stengelschêe.
 
Dat is het bloed, zeidet gij mij, die stond
 
Als een versteende vrouw, deerlijk begaan
 
Met heel die smart dier vele bloemen. Gij
 
Verweet die smart aan ongezond begeer.
 
Wij wisten niet wat dra gebeuren zou,
 
Al joegt gij met een kus mijn angst van mij.
 
Dat bloed, die handen waren profetie....
 
 
 
Ik ben het leven uwer ziel in rouw
 
En ziel van liefde van uw ziel van haat.
 
Waar ik u om verstiet, bestaat niet meer.
 
Sinds weent gij eeuwig om dat uur van vloek
 
En ieder uur slaat in uw ziel een pijn,
 
Die schroeiend brandt, als steek van heet metaal....’
 
 
 
Dan zweeg de stem van ver. Het ijl geluid
 
Verloor zich in 't geruisch der wijde zee....
 
De verre vlam daalde in een mist van schuim....
 
Een wind voer door de boomen van het woud....
 
Een wolk verborg het glansgelaat der maan....
 
En het werd stil als een plechtig uur....
 
 
 
Toen kwam de lang verbeide stond, dat ban
 
Van toovervloek geheven worden kon
 
Of voor een tijd van jaren lang vernieuwd.
 
In donkere gestalte stond de minnaar
 
Der bruid der onbekende zee aan 't strand
 
Beidend den geest, die stond in zijn bevel
 
En 't vroeger lief getooverd had tot wezen
 
Van golf in vorm van mensch, waarin de ziel
 
Tot straf bleef om te lijden heev'ger pijn.
 
De geest verscheen op roep van vreemden naam
 
En wetende 't begeer van donkren man,
 
Sprak hij in woorden van bevrozen lucht:
 
‘Uw lief werd oud, zij leefde met den tijd,
 
Gelijk de schepslen al en ik uw vriend,
 
Genietend mee zoo menig wonder feest
 
Door uw fantastisch brein gedacht tot droom
 
Die leeft. Ik zal ze in die gedaante u toonen
 
Haar na de heffing van den ban behoorend!’
 
De geest verdween en langs het blauwe strand
 
Waarop 't geruisch der zee melodisch brak,
 
Kwam er een vrouw die 's levens hoogte reeds
 
Verliet.... Dan stond zij voor hem, starend de oogen
 
Of ze heel ver door iets genoodigd werd
 
En sprak: ‘“Gij hebt alleen mijn haar bemind!
 
Laat mij nu gaan naar de eeuwge rust! Waarom
 
Bracht gij mij jarenlang in pijn? Kon ik
 
Niet minnen, wien ik wilde? Nog hebt gij
 
Macht over mij, uw wil en 'k word weer bruid
 
Der onbekende zee. Ben ik niet schoon
 
En 't mooie lijden waard? Doch neen, ik dwaal,
 
Gij haat mij niet meer, zult zoo wreed niet zijn.
 
'k Verlang zoo vurig de eeuwge rust! O, toen
 
Ik schoon was heb ik nooit gesmeekt, maar nu
 
Gij mijn ellende ziet, vergeef! vergeet!!
 
Mijn haar eens goud werd grijs. Laat mij toch gaan?”’
 
‘““Is dat die schoone vrouw?””’ ‘Dat is die vrouw!’
 
‘““Ik wil dat 't zingen van de zee begint!””’
 
‘“Laat mij toch ingaan naar de.... kreet de vrouw.
 
De geest had reeds 't geheime teeken klaar
 
....naar de eeuwge rust!”’ klonk 't smartlijk nog van ver
 
In schreeuw van ziel in doodsnood, dan werd 't stil.
 
 
 
Een wolk vloog van het glansgelaat der maan
 
Als duistre vlinder van een bloem van licht....
 
Een wind voer door de boomen van het woud....
 
Een verre vlam rees uit een mist van schuim
 
En over de onbekende zee klonk een
 
Gehuil alom in echo's, roep der weer-
 
verdoemde... Dood..! Rust..! Eeuw..! Dood..! Eeuwge Rust!!!
 
 
 
De man aan 't strand riep tegen in gehuil:
 
‘““Ik wil uw oude pracht, weer zijt gij schoon!
 
En heerlijk brandt uw ziel in goudgroen lijf,
 
Spelen de golven met uw schuimen haar.
 
O, zing, o zing, als in dien tijd zoo ver
 
Bij luitspel lied uit landen lang gelêen.””’
 
‘“Kom dood..! Eeu..! Dood..! Kom..! Rust..! Eeuw..! Eeuwge Rust..!
 
 
 
‘““Is dat uw lied een bloemenkrans gelijk
 
Waarin op ieder blad van iedre bloem
 
In goudkus afdruk van goud lippenpaar?
 
Wat macht is u, dat gij mijn wil weerspreekt?””’
 
‘“Ik zie uw dood, los snel den vloek, mijn doem
 
Wordt anders doem van u en dat voor eeuwig!
 
Ik heb u lief en bidt voor u, die haat!
 
Een wezen hooger dan de geest den vloek
 
Vernieuwend, nadert, dáár! In donkre wolk
 
Rijst hij tot storm!! Uw dood... Mijn doem uw doem!!!””’
 
Een wind voer door de boomen van het woud....
 
Een vlaag sloeg klauwen lucht in 't bruisend loof....
 
Daar rees de storm verwoed in woest gehuil
 
En sloeg de stammen in de wilde zee....
 
De verre vlam van bruid der zee verdween
 
In zuil van water, die zich hooger hief....
 
De geesten van het woud vloekten den god
 
Der zee, die van de zee dien van de lucht,
 
Die van de lucht dien van den storm en deze
 
Dien van het woud en wilder werd hun kracht....
 
Een hand van water greep den doemverwekker
 
In angst vergeefs den geest der vloeking roepend....
 
Een vuist van hout hieuw doodend op zijn hoofd
 
En sloeg zijn lijf in donkergroene zee
 
Die brulde van den storm, waarover klonk
 
In eevne stilt' stem der verdwenen bruid
 
Erbarming smeekend voor die wreede ziel.
 
De wolken vatten vuur van snelle vaart,
 
't Geboomte smolt tot vloeiend hout, dat stolde
 
In vormen-zonden van die ziel, op zee
 
Joegen de zuilen water naar de zuil
 
Waarin de ziel der bruid in wilden wervel
 
Van vuurspiralen naar de wolken rees.
 
Toen ziel van doemer 't lijf verliet had storm
 
Die ziel gezweept omhoog tot boven zuil
 
Waarin de ziel van de gedoemde rees;
 
Toen greep die zuil die ziel, die daarin daalde
 
En joeg langs ziel door haar weleer verdoemd
 
Tot vreemden vloek van eeuwgen haat en in
 
't Voorbijgaan sprak de een des anders naam en zagen
 
Ze elkaar voor 't laatst in eeuwigheid en als
 
Die ééne ziel in lucht de zuil verliet
 
En de andre in zee de wortels zag der zuil,
 
Dan lei de storm zich plots en werd het stil.
 
 
 
Een enkle wind, die zich verlaat had, voer
 
Door het geteisterd woud en vond als kind
 
Van wondren storm den dood in donkre zee.
 
Een wolk joeg van het blauw gestraal der maan
 
Als een verdoemde ziel van God voor eeuwig.
 
Gestadig ruischen van de oneindge zee....
 
Het graf van eeuwig onverklaarbren storm....
 
 
 
Alleen bij wisseling van dag en nacht,
 
Van zon en regen of verhevelingen,
 
Van herfst en winter, lente en zomer roept
 
In zacht geklaag uit 't midden van de zee
 
Een stem om dood en eeuwge rust en is 't
 
Alsof een licht brandt onder 't groene vlak
 
En 't licht de stem is die zoo roerend smeekt,
 
De stem van een sinds lang verloren ziel,
 
Die niemand heeft, die haar nog vinden kan,
 
Wijl zij begraven ligt in 't vreemd geheim
 
- Dat niemand weet - der onbekende zee.

26/6 1914.